مدل چیست ؟
مدل، نمایش انتزاعی از اجزاء و ارتباطات یک پدیده است که روابط بین موجودیت ها و متغیر های مختلف آن پدیده را به نمایش در می آورد.در اصل مدل نمادی است از واقعیت که پلی  بین مشاهده و تئوری را به وجود می آورد . امروزه  استفاده از روشهای مختلف آنالیز آماری بسیار خسته کننده و مشکل خواهد بود، از همین رو  انواع نرم افزارهای مختلف آماری موجودند که قادرند انواع آنالیزهای آماری را انجام دهند، در نتیجه با توجه به مهم و کاربردی بودن نرم افزارهای آماری لازم دانستیم که به معرفی بعضی از نرم افزارهای آماری بپردازیم؛ 

 طبقه بندی مدلها بر اساس هدف :

  • مدل های ایستا / پویا
  • مدل های معین / احتمالی
  • مدل های تصویری
  • مدل های قیاسی
  • مدل های ریاضی
 
مدل AHP

واژه AHP مخفف Analytical Hierarchy process  به معنی فرآیند تجزیه و تحلیل سلسله مراتبی است و برای تصمیم گیری چند معیاره است .

اصول AHP  :

  1. شرط معکوس
  2. همگن بودن
  3. وابستگی
  4. انتظارات
ویژگی این مدل :

این مدل ساده و انعطاف پذیر است  و در عین حال محدوده وسیعی از مسائل را در بر میگیرد . در این فرآیند مدل نگرش سیستمی حاکم است ، وابستگی آن به صورت خطی است . در  این مدل با معیار های کیفی اندازه گیری را به عدد تبدیل میکنیم و  معمولا به کمک جمع کردن وزن های نسبی به نتیجه دست میابیم و هرگاه فرآیند به مشکل بخورد تکرار فرآیند حتمی است .
*این مدل با نرم افزار expert choice  اجرا میشود .

شرایط مناسب استفاده از AHP  :

  • تعداد معیارها ، زیر معیارها و گزینه ها در حد معقول باشد
  • موضوع مسئله تخصصی باشد
  • می خواهید وزن و رتبه معیارها را به دست آورید
  • می خواهید وزن و رتبه گزینه ها را به دست آورید
  • در حالت خاص ممکن است مسئله  شما معیار نداشته باشد  و شما می خواهید وزن تعدادی گزینه یا سوال را به دست آورید
 
مجتمع فنی تهران ahp نرم افزار آمار فنی مهندسی



 
مدل TOPSIS  :

TOPSIS (The Technique for Order of Preference by Similarity to Ideal Solution)   یکی از روش های تصمیم گیری چند معیاره است در این روش ، گزینه انتخاب شده می باید کوتاه ترین فاصله را از جواب ایده آل و دورترین فاصله را از ناکارآمدترین جواب داشته باشد.

مراحل کار در تاپسیس :

  1. تشکیل ماتریس شاخص ها
  2. رفع اختلاف مقیاس شاخص ها
  3. محاسبه وزن شاخص ها
  4. شناسایی راه حل ایده آل و غیر ایده آل
  5. محاسبه فاصله هر شاخص یا معیار نسبت به ایده آل و غیر ایده آل
  6. مرتب کردن گزینه ها بر اساس مقدار c+
 
شرایط مناسب استفاده از  TOPSIS  :

  •  با تعداد  معیار ها و گزینه ای کم یا زیاد قابل انجام است
  •  با داشتن معیارهای مثبت و منفی قابل انجام است
  • با داشتن معیارهای کمی و کیفی قابل انجام است
  • باید معیارها و گزینه ها حتما وجود داشته باشد
  • پرسشنامه های تاپسیس را میتوان به تعداد زیاد در جامعه آماری توزیع کرد
  •  در این روش وزن معیار به دست نمیاید باید از روش دیگر استفاده کرد .
 
* تاپسیس را میتوان با دو نرم افزار عملیاتی کرد: 1. Spss    2. Smart Topsis
 
 
 

 
مدل تاکسونومی عددی :

تاکسونومی ریشه یونانی دارد و به معنای رده بندی و دسته بندی است يكي از تكنيكهاي تصميم گيري چند متغيره براي ارزيابي و رتبه بندي بوده و كاربرد زيادي در مطالعات برنامه ريزي و توسعه دارد.

ویژگی های تاکسونومی :

  • یکی از روش های عالی درجه بندی است
  • مجموعه و زیر مجموعه را میتواند جداگانه محاسبه کند .
معایب تاکسونومی :

در اين روش نوع اطلاعاتي كه بايستي تعيين گردند وابستگي بسيار زيادي به هدف انجام مطالعه دارند و ضمن اينكه تعداد اين اطلاعات نيز تاثير بسزايي بر كيفيت درجه بندي مي گذارد، به گونه اي كه هر چه تعداد اين اطلاعات بيشتر باشد و يا اينكه هر چند موضوع اين اطلاعات بيشتر توجيه كننده هدف باشد، درجه بندي دقيق تر و عادلانه تر خواهد بود. از طرفي ديگر روش تحليل تاكسونومي عددي به تمامي شاخص ها با اهميت يكسان مي نگرد و فاقد وزن دهي به شاخص ها در درون مدل است كه چنانچه تمايل داشته باشيم تا به برخي از شاخص ها وزن و اهميت بيشتري داده شود درآن صورت داده هاي مربوط به آن شاخص را بايد با وزن بيشتر و از ابتداي كار وارد مدل كنيم.

مراحل کار درتاکسونومی:

  1. تشکیل ماتریس اولیه
  2. محاسبه فاصله نقاط
  3. مشخص کردن نقاط همگن
  4. محاسبه فاصله مرکب هر منطقه از منطقه ایده آل
  5. تعيين کوتاهترين فاصله
  6. تعيين الگو يا سرمشق گزينه ها
  7. مرتب کردن بخش ها
* تاکسونومی را میتوان با نرم افزار spss  عملیاتی کرد .
 

 مجتمع فنی تهران spss نرم افزار فنی مهندسی آمار  ریاضی
 
 
مدل spss  :
SPSS مخفف Statistical Package for Social Sciences (بسته آماری برای علوم اجتماعی) است که در عین سهولت و سادگی، یکی از قدرتمندترین ابزارها برای تحلیل داده های اجتماعی و رفتاری و … به شما می آید. یادگیری آسان، سادگی استفاده و قدرت بالا در انجام محاسبات پیچیده، SPSS را به یکی از رایجترین بسته های نرم افزاری مورد استفاده در تجزیه و تحلیل آماری مبدل نموده است.

کاربرد این نرم افزار :

-در اقتصاد  جهت بررسی فرآیندهای زمانی اقتصادی و درک تاثیرات متقابل عوامل اقتصادی بر روی یک عامل و یا بر روی یکدیگر
  • در پزشکی جهت استنباط از نتایج تحقیقات و آزمایشات دقیق
  • در صنعت جهت انجام تحقیقات در رشته های مرتبط با صنعت و استنباط از نتایج مشاهدات و اطلاعات
  • در کشاورزی در تحقیقات و پایان نامه های رشته های مرتبط با کشاورزی بسیار متداول است.
 
مراحل کار درspss:

  1. وارد کردن اطلاعات
  2. انجام آزمون آماری
  3. بررسی نتیجه و استخراج آن به صورت نمودتر و جداول
 
مزایای نرم افزار :

  • بالا بودن کیفیت و سهولت استفاده از روش های آماری
  • قدرت و سرعت بالای پردازش اطلاعات و محاسبات
  • قابلیت و دقتی غیر قابل قیاس با دیگر نرم افزارها
  • قابلیت رسم گراف و نمودارهای مختلف
  • انجام تحلیل های پیشرفته آماری با برنامه نویسی


مجتمع فنی تهران نمایندگی ونک پیشرو در آموزش نرم افزارهای فنی و مهندسی

مشاوره و ثبت نام
88889796
داخلی 115